ANNA CICHOBŁAZIŃSKA: – Stowarzyszenie Przyjaciół Gaude Mater wreszcie może się pochwalić własną siedzibą w reprezentacyjnym miejscu Częstochowy – w pięknie odrestaurowanym budynku Zespołu Poklasztornego przy kościele św. Zygmunta Częstochowie. Najwyższy czas, przecież niebawem do Częstochowy ściągać będą artyści występujący na Międzynarodowym Festiwalu Muzyki Sakralnej „Gaude Mater”, którego stowarzyszenie obecnie jest organizatorem. Taka siedziba podnosi na pewno prestiż festiwalu, wszak przez kilka lat gościł Pan stowarzyszenie w domu rodzinnym...

JAN SZYMA: – To prawda. Ale chcemy zamknąć ten rozdział stowarzyszenia i iść do przodu. Chciałbym podziękować abp. Wacławowi Depo i gospodarzowi miejsca ks. prał. Marianowi Wojcieszakowi, proboszczowi parafii św. Zygmunta, do której przynależy ten piękny budynek, za znalezienie w nim miejsca dla stowarzyszenia i wypełniania jego statutowej działalności, czyli organizacji przedsięwzięć kulturalnych w Częstochowie.

– Historia zatoczyła krąg. Stowarzyszenie, powołane w roku 1999 dla obrony i wspierania Festiwalu Muzyki Sakralnej „Gaude Mater”, od ubiegłego roku znów jest instytucją strategiczną dla funkcjonowania Festiwalu...

– Po zawierusze związanej ze zwolnieniem przez prezydenta Częstochowy Krzysztofa Matyjaszczyka ze stanowiska dyrektora Ośrodka Promocji Kultury Gaude Mater pani Małgorzaty Zuzanny Nowak, stowarzyszenie od ubiegłego roku przejęło organizację Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Sakralnej „Gaude Mater”, powierzając pani Nowak funkcję dyrektora Festwalu. Rozszerzyło też przestrzeń koncertowania. Już w ubiegłym roku artyści występowali m.in.: w Krakowie, Katowicach, Gdańsku, Lublińcu, Radomsku. W tym roku wśród 16 festiwalowych propozycji dwa koncerty będą realizowane w partnerstwie polsko-niemieckim. Partnerami naszego stowarzyszenia – głównego organizatora Festiwalu są Arcybiskupstwo w Kolonii i Freundeskreis Abtei Brauweiler. Dzięki tej współpracy w Częstochowie w ramach Festiwalu „Gaude Mater” odbędzie się koncert muzyki niemieckiej w wykonaniu Die Kölner Akademie (Pasja wg św. Jana Sebastiana Bacha – bazylika jasnogórska), a na zakończenie festiwalu, 10 maja, w opactwie benedyktynów w Brauweiler odbędzie się koncert muzyki polskiej z udziałem Polskiego Chóru Kameralnego „Schola Cantorum Gedanensis”. W ramach Festiwalu zostanie rozstrzygnięty Międzynarodowy Konkurs Kompozytorski „Musica Sacra”, a opactwo w Brauwailer będzie miejscem prezentacji nagrodzonych kompozycji i uroczystości wręczenia nagród. W tym roku koncerty w Polsce odbywać się będą w Częstochowie, Katowicach, Gdańsku, Bydgoszczy, Bełchatowie, Zabrzu i Radomsku.

– Zmiana organizatora Festiwalu z instytucji miejskiej, dysponującej swoim budżetem, na stowarzyszenie, organizację pożytku publicznego, musiała wpłynąć na przygotowanie programu festiwalowych dni...

– To prawda. Jesteśmy zdani na własną przedsiębiorczość w zdobywaniu funduszy. Budżet Festiwalu to przecież setki tysięcy złotych. Zmierzyliśmy się z tym problemem już w ubiegłym roku. I choć Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego i Województwo Śląskie potraktowało w tym roku Festiwal „Gaude Mater” priorytetowo (300 i 150 tys. zł), to jednak jest to kropla w morzu potrzeb. Poszukujemy strategicznych sponsorów. Kultura kosztuje, a są to koncerty wieloosobowe w potężnymi chórami. Artyści przyjeżdżają do nas z całego świata, a pierwsze dni maja są w Częstochowie świętem muzyki. Wszystkie koncerty to wydarzenia muzyczne. Mają swoich stałych odbiorców, choć repertuar nie zawsze jest łatwy. Częstochowianie utożsamiają się z tym wydarzeniem muzycznym, jego ranga rośnie z każdym rokiem, rozsławiając Częstochowę w całym świecie.

– Teraz Festiwal to dziecko stowarzyszenia wymagające szczególnej troski i pochłaniające wiele wysiłku organizacyjnego, ale przecież działalność stowarzyszenia to wiele innych ważnych przedsięwzięć.

– Wymienię tylko najważniejsze: Święto Muzyki, którego pomysłodawcą i głównym organizatorem był przez lata prof. Krzysztof Pośpiech, a obecnie wyznaczony przez niego Jan Mroczek, oraz Konkurs Literacki im. Zofii Martusewicz kierowany do uczniów gimnazjum i liceum Częstochowy i regionu. Święto Muzyki przypomina i honoruje osoby, których muzyczne pasje miały i mają wpływ na życie muzyczne miasta. Dotychczas patronowali Dniom Muzyki m.in.: Krzysztof Pośpiech, Eugeniusz Brańka, Bolesław Ocias, Alfred Stępniewski, Dionizy Krzepczak, Chór Męski „Pochodnia”, Zespół Szkół Muzycznych im. Marcina Józefa Żebrowskliego, Edward Mąkosza, rodzina Reszków, ks. prof. Krzysztof Szymonik, Adam Mroczek, Juliusz Łuciuk, Wojciech i Paweł Łukaszewscy.
W konkursie literackim, któremu patronuje znana w Częstochowie polonistka, wychowawca wielu pokoleń częstochowian, Zofia Martusewicz, wzięło już udział ponad 1000 uczniów. Nagrodzone prace zostały wydane przez stowarzyszenie w książce „W drodze do źródła” (w tym roku planowane jest drugie, rozrzerzone wydanie).
Działalność wydawnicza to kolejna przestrzeń działalności stowarzyszenia. Wydajemy poezję, wspomnienia, albumy. Ostatni album (jesteśmy współpartnerem wydania), autorstwa Małgorzaty Kupiszewskiej „Dokąd zmierzasz”, ukazał się jako podziękowanie za dar kanonizacji Ojca Świętego Jana Pawła II. Ojcu Świętemu poświęciliśmy jeszcze jeden album „Powrót do Matki” z niepublikowanymi dotychczas zdjęciami Ojca Świętego z pierwszej pielgrzymki do Częstochowy. Wśród wydanych przez stowarzyszenie książek jest też pozycja o rodzinie Reszków „Władcy amerykańskiej sceny operowej: Jan i Edward Reszke”, wiersze dla dzieci Tadeusza Szymy pt. „Zwierzenia zwierząt”, a także książka Zofii Martusewicz „Obcując ze świętymi” z audiobukiem, poświęcona założycielce zgromadzenia sióstr nazaretanek bł. Franciszce Siedliskiej. Przed kanonizacją Jana Pawła II ukaże się zamówiony przez stowarzyszenie utwór skomponowany przez Łukasza Urbaniaka „Santo subito” do tekstu Tadeusza Szymy oraz książeczka tego ostatniego autora „Trzy wiersze dla świętego papieża z Polski” ze zdjęciami Stanisława Markowskiego i Zdzisława Sowińskiego. Stowarzyszenie jest też wydawcą dwu filmów: „Tutaj zawsze byliśmy wolni”, poświęconego pielgrzymkom Jana Pawła II do Polski, i „«Via Crucis” Stanisława Rodzińskiego”, poświęconego dziełu artysty przeznaczonemu dla kościoła akademickiego św. Ireneusza w Czestochowie, oraz płyt: „Misterium o Bogu ukrytym” do tekstu Karola Wojtyły w reżyserii Mariusza Domaszewicza oraz „Mój Gniatkowski”, poświęconej znanemu artyście pochodzącemu spod Częstochowy.
Co roku wydajemy kalendarz z pracami znanych malarzy i fotografików związanych z Częstochową. Stowarzyszenie uczestniczy też w organizacji plenerów fotograficznych i wystaw zagranicznych.
Stowarzyszenie jest również organizatorem wystaw malarstwa, m.in obrazów prof. Stanisława Rodzińskiego, Bolesława Stawińskiego, Józefa Wasiołka, Marka Czarnołęskiego, Irminy Majzner-Osuchowskiej, Karoliny i Włodzimierza Ściegiennych, Mariusza Pali, Pawła Jarosza oraz wystaw fotografii Roberta Sękiewicza i Jakuba Szymy. W tym roku planujemy wystawę prac Sławomira Jodłowskiego i Andrzeja Szlęzaka.
Wśród zadań statutowych stowarzyszenia jest też wspieranie edukacji uzdolnionej młodzieży. Stowarzyszenie czyni to przez fundację stypendiów artystycznych uczniom i studentom szkół artystycznych. W tym roku ufundowaliśmy stypendium im. Krzysztofa Pośpiecha. W planach mamy również uhonorowanie częstochowskich nauczycieli profesorów: Zofii Martusewicz i Stanisława Wieruszewskiego ich wiernymi kopiami z brązu usytuowanymi w Alejach NMP. Od ubiegłego roku z inicjastywy stowarzyszenia sala kameralna Filharmonii Częstochowskiej nosi nazwę Krzysztofa Pośpicha, a w planach mamy także nadanie jednej z ulic Częstochowy imienia tego zasłużonego dla miasta kompozytora, dyrygenta i animatora kultury. Na jego grobie niebawem zostanie umieszczona rzeźba znanej artystki Ewy Maliszewskiej.

– Skąd stowarzyszenie pozyskuje fundusze na działalność?

– Jako organizacja pożytku publicznego możemy się starać o pozyskiwanie 1 proc. podatku. To oczywiście nie wystarczy na nasze przedsięwzięcia, dlatego poszukujemy sponsorów. Dotychczas nie mieliśmy biura, telefonów, zatrudnionych na etatach osób. Byliśmy tanim stowarzyszeniem, przeznaczającym środki na działalność statutową. Od ubiegłego roku sytuacja się zmieniła. Zarządzamy organizacją Festiwalu „Gaude Mater”, to wymaga profesjonalnych działań organizacyjnych i siedziby. I taką siedzibę stowarzyszenie teraz posiada. Będzie tu nie tylko biuro, ale też sala wystawiennicza, sala koncertowa i miejsce spotkań. Piękny budynek Zespołu Poklasztornego parafii św. Zygmunta będzie żył kulturą, a rodzimi twórcy kultury będą mieć tu swoje miejsce. Biuro stowarzyszenia jest czynne codziennie w godz. 9-16.

– I na koniec jeszcze kilka słów o osobach tworzących Stowarzyszenie Przyjaciół Gaude Mater.

– Należy do niego ok. 50 osób. W zarządzie znajduje się oprócz mnie Grażyna Domaszewicz, Roman Wyborski, Iwona Kosta, Piotr Dobosz, Paweł Ruksza, Tomasz Głębocki i Jan Mroczek. Władze miasta i regionu doceniły naszą działalność, przyznając stowarzyszeniu nagrodę Prezydenta Miasta Częstochowy w 2008 r. w dziedzinie kultury oraz Złotą Odznaką Zasłużony dla Województwa Śląskiego. Ja sam również pełniąc funkcję prezesa CzPK, zostałem uhonorowany przez samorząd Częstochowy Tytułem Mecenasa Kultury za rok 2007, 2008 i 2009. To zobowiązuje...

Jeżeli chciałbyś wesprzeć Stowarzyszenie Gaude Mater odpisem 1 proc. swojego podatku, podajemy dane: Stowarzyszenie Przyjaciół Gaude Mater KRS 0000 16 20 61