Z ks. Jackiem Ambroszczykiem, dyrektorem Caritas Archidiecezji Łódzkiej, rozmawia Ilona Jadczyk

Ilona Jadczyk: - Dlaczego właśnie Niedziela Miłosierdzia jest świętem patronalnym Caritas?

Ks. Jacek Ambroszczyk: - Caritas znaczy miłość miłosierna. Niedziela Miłosierdzia ukazuje więc, czym jest Caritas i jaką misję realizuje. Caritas ma przekładać na praktykę miłość Bożą zadaną Kościołowi przez Chrystusa.

- Czy Caritas w szczególny sposób obchodzi swoje święto?

- Jest to dzień modlitwy za tych, którzy wspierają Caritas, za naszych ofiarodawców i współpracowników. W ten sposób dziękujemy tym, którzy pomagają nam pomagać innym.

- W Polsce kult Miłosierdzia Bożego jest bardzo rozwinięty. Cieszymy się, że to z naszego kraju wyszło orędzie miłosierdzia głoszone przez św. Faustynę, zachwycamy się słowami Papieża, kiedy on przyjeżdża do Łagiewnik. Czy sądzi Ksiądz, że orędzie miłosierdzia jest dostatecznie realizowane i rozumiane?

- Miłosierdzie Boże nigdy nie będzie dostatecznie rozumiane, bo my nie jesteśmy w stanie pojąć, czym ono tak naprawdę jest. Nie da się zrozumieć miłości, jeśli nie dotknie ona człowieka osobiście. Trzeba miłosierdzia doświadczyć, aby móc cokolwiek o nim powiedzieć. Jednak pełnia Bożej miłości miłosiernej pozostanie dla nas, tu na ziemi, tajemnicą. Osobiście wierzę w miłosierdzie Boże i doświadczam go nieustannie w moim życiu.

- Święto Miłosierdzia przypomina nam, że Bóg jest miłosierny, ale także to, że my mamy być miłosierni wobec siebie. Czy sądzi Ksiądz, że katolicy dostatecznie realizują tę misję? Czy nie przypominają sobie o tym tylko przy okazji świąt, kupując świecę wigilijną lub wielkanocny chlebek miłości?

- Każdy człowiek ma swój czas, w którym w sposób naturalny musi przewartościować swoje życie. Fakt, że mówimy o miłosierdziu, z jednej strony świadczy o tym, że potrzebujemy doświadczać tego miłosierdzia, a z drugiej strony, że mamy w sobie potrzebę świadczenia miłosierdzia, które jest utożsamiane z byciem dobrym. Wiadomo, że różnie jest z codziennym praktykowaniem miłosierdzia. Często jesteśmy skłóceni we własnych rodzinach, a człowieka dotkniętego nieszczęściem w odległym kraju nieraz łatwiej nam dostrzec niż sąsiada będącego w potrzebie. Sądzę jednak, że takie akcje Caritas, jak świeca wigilijna czy wielkanocny chlebek miłości, wzywające do miłosierdzia, mogą mieć dla wielu ludzi charakter formacyjny.

- Czy sądzi Ksiądz, że Kościół dostatecznie wypełnia ideę miłosierdzia? Czy to, że w jego strukturach znajduje się Caritas, wystarczy?

- Oczywiście, że nie wystarczy. Kościół dysponuje takimi narzędziami, dzięki którym może robić dużo więcej. Najważniejsze to nie gasić dobrych pomysłów i inicjatyw. Miłosierdzie czynią ludzie, a nie instytucje. To pracownicy pomagają potrzebującym, bez nich nie ma Caritas. Dlatego zadaniem Caritas i całego Kościoła jest zbieranie wokół siebie ludzi, którzy chcą pomagać innym, i staranie się, żeby ta pomoc była fachowa i skuteczna.

- Zapewne często spotyka się Ksiądz z ludzkimi dramatami. Co daje kontakt z ludźmi dotkniętymi biedą?

- Bliskie obcowanie z ludzką biedą w naturalny sposób wywołuje emocje. Musiałem się nauczyć nie reagować emocjonalnie. Szczególnie, gdy muszę odmówić pomocy, staram się nie pogrążać jeszcze bardziej tych osób. Oszczędzić im moich emocji, być silniejszym, aby ich wesprzeć choćby w ten sposób. Uczę się także dzięki temu pokory.

- Czy często musi Ksiądz odmawiać proszącym o pomoc?

- Niestety, często, ponieważ wielokrotnie potrzeby ludzi przekraczają nasze możliwości.

- Czy problemy finansowe są największymi trudnościami, na jakie Ksiądz napotyka w swojej pracy? Z jakimi innymi problemami boryka się Caritas?

- Nie ulega wątpliwości, że pieniądze pomagają w pracy charytatywnej, ale działania podejmują ludzie. I to ludzie mogą pomagać albo przeszkadzać. Są sprawy, które zależą od szybkich decyzji ludzi i problem pojawia się wtedy, gdy ci ludzie "wolno myślą". Bo kiedy człowiek jest głodny albo załamany, to nie można czekać z udzieleniem pomocy. Mam w pamięci słowa z Pisma Świętego: "Niech nawet noc nie przerywa ci uczynków miłosiernych! Nie mów: Idź sobie, przyjdź później, dam ci jutro. Niech nic nie staje między twoim postanowieniem a wykonaniem dobrego czynu. Miłosierdzie bowiem nie uznaje żadnej zwłoki". Człowiek biedny, bez pracy, który ma zadłużenia w elektrowni czy w spółdzielni mieszkaniowej, nie czuje się bezpieczny, boi się. I dlatego nie wolno tego braku bezpieczeństwa pogłębiać w nim, zwlekając z pomocą, choćby taką, która będzie polegać tylko na zainteresowaniu się jego sytuacją.

- A czy dużo jest osób chętnych do pomocy - wolontariuszy?

- Tak, dużo.

- Czy wobec tego faktu nie zauważa Ksiądz panującej wśród ludzi znieczulicy społecznej?

- Według mnie nie ma znieczulicy, ale zagubienie i wątpliwości, kto naprawdę pomocy potrzebuje i kto powinien reagować na problem biedy. Są osoby, które wykorzystują dobroć i wrażliwość ludzką, a przecież nikt z nas nie chce być wykorzystywany, nawet gdy chodzi o biedę. Jeśli daje swoje pieniądze, czas czy pracę, to oczekuje uczciwości. Ja widzę ludzi wrażliwych i dobrych, którzy pomagają i są ofiarni, ale chcą też być pewni, że ich pomoc rzeczywiście służy potrzebującym.

- Czy dzięki wsparciu Caritas udaje się ludziom wyjść z biedy, podnieść się ze swoich kłopotów?

- Tak, zdarza się, ponieważ Caritas oprócz doraźnej pomocy oferuje także pomoc w zakresie poradnictwa. W Punkcie Charytatywnym mają dyżury prawnik, psycholog, kurator sądowy, specjaliści w zakresie porad małżeńskich. Najważniejsze jest, aby człowiek zrozumiał, że sam także musi chcieć sobie pomóc i że Caritas nie jest ostatnią deską ratunku.

- Czy ma Ksiądz swoją wizję kierowania Caritas? Jakie ma Ksiądz plany, osobiste pomysły, które chciałby zrealizować w Caritas?

- Staram się kontynuować działania rozpoczęte przez moich poprzedników. Najbliższym planem, który, mam nadzieję, będzie realizowany od września, są szkolne koła Caritas. Miałyby one skupiać młodzież, która chce pomagać i pod kierunkiem pedagoga będzie prowadzić działalność charytatywną na terenie szkoły. Chciałbym także, aby nasza kadra organizowała kursy szkoleniowe. Ponadto marzy mi się rozbudowanie naszych ośrodków kolonijnych i rehabilitacyjnych.

- A czy Caritas ma już plany w związku z wakacjami?

- Oczywiście, akcje wakacyjne trzeba organizować stosunkowo wcześnie: wysyłać oferty do Urzędu Miasta, aby otrzymać dofinansowanie, zabiegać o sponsorów.

- Życzę więc sukcesów we wszystkich akcjach Caritas i dziękuję za rozmowę.