W tym miejscu postawiono dębowy pomnik upamiętniający gen. bryg. Józefa Kustronia. Obok znalazły się tablice informacyjne z życiorysem bohatera września 1939 r. i opisem szlaku bojowego 21. Dywizji Piechoty Górskiej od Górnego Śląska po Ziemię Lubaczowską. W latach późniejszych postawiono też krzyż.

Stało się już tradycją, że co roku parafia pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Oleszycach i Gmina Oleszyce organizują w tym miejscu uroczystość religijno-patriotyczną. W tym roku, ze względów na pandemię, było inaczej. Główna uroczystość odbyła się w kościele. Ołtarz otoczyły poczty sztandarowe, którym przewodniczył poczet I Batalionu Strzelców Podhalańskich z Rzeszowa z kapitanem Szczepanem Pietraszkiem na czele. W pierwszych ławkach zasiedli: kombatant z Oleszyc Eugeniusz Różański, przedstawiciele Stowarzyszenia Spadkobierców Polskich Kombatantów II wojny światowej z Lubaczowa i Horyńca Zdroju, przedstawiciele władz samorządowych powiatu ze starostą Zenonem Swatkiem, władz miasta i gminy Oleszyce, z wiceburmistrzem Robertem Brudniakiem i przewodniczącym rady Wiesławem Osuchem.

Pokrzepić wiarę

Mszę św. w intencji poległych żołnierzy w obronie Ojczyzny w czasie wojny sprawował dziekan cieszanowski a proboszcz oleszycki, ks. kan. Józef Dudek. W homilii przypomniał, że w dniach 14-16 września 1939 r. na terenie obecnej gminy Stary Dzików i Oleszyce ostatnią swoją bitwę stoczyła 21. Dywizja Piechoty Górskiej, a jej dowódca gen. bryg. Józef Kustroń 16 września 1939 r. został śmiertelnie raniony w walce na przysiółku Koziejówka koło Ułazowa. Pochowany został przy cerkwi w Ułazowie. – Jesteśmy tutaj, aby pokrzepić naszą wiarę, nadzieję, patriotyzm, umiłowanie Ojczyzny, języka, naszej historii, tradycji i wartości. Uczyć się tego od naszych bohaterów, m.in. gen. Józefa Kustronia, którzy w obronie Ojczyzny oddali młode życie. To są te korzenie, z których wyrastamy – mówił.

Po Eucharystii zespół wokalno-muzyczny „Cztery Pory Roku” wykonał koncert pieśni i piosenek patriotycznych, po czym delegacje udały się pod pomnik gen. Kustronia na Horaju, by po krótkiej modlitwie pod przewodnictwem ks. Dudka, złożyć wiązanki kwiatów.

Pamięć o poległych

Uroczystość religijno-patriotyczna odbyła się 18 września także w Narolu. Rozpoczęła się Mszą św. w kościele pw. św. Andrzeja Apostoła w Lipsku. Przewodniczył jej i homilię wygłosił ks. Julian Leńczuk. Następnie uczestnicy uroczystości zgromadzili się przy pomniku upamiętniającym 41 zabitych żołnierzy z 6. Dywizji Piechoty, a który usytuowany jest przy cmentarzu przy drodze z Lipska do Lipia. Okolicznościowe przemówienie wygłosił burmistrz Narola Grzegorz Dominik, a delegacje złożyły przy pomniku wiązanki kwiatów. W Gminnym Ośrodku Kultury nastąpiło otwarcie wystawy Niedokończone Msze wołyńskie. Martyrologium duchowieństwa wołyńskiego – ofiar zbrodni nacjonalistów ukraińskich w czasie II wojny światowej. Wystawa opowiada o ludobójstwie na kresach południowo-wschodnich w latach 1943-1947. Towarzyszyła jej prelekcja dr. Adama Kulczyckiego z Rzeszowa o rzezi wołyńskiej na polskim duchowieństwie oraz o stosunkach polsko-ukraińskich w latach 1939-47. To historyczno-edukacyjne wydarzenie zorganizowano we współpracy z Instytutem Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie.