Maria Fortuna-Sudor: Skąd pomysł na film pt. Matka Teresa. Nie ma większej miłości?

David Naglieri: Kiedy zmarła Matka Teresa, misjonarki miłosierdzia (w Polsce są to misjonarki miłości – przyp. red.) myślały o produkcji filmu, który przybliżyłby życie ich założycielki, o stworzeniu jej fabularyzowanej biografii. Ale nie mogły znaleźć ani odpowiedniej do roli aktorki, ani właściwego scenariusza. W ramach obchodów 25. rocznicy śmierci Matki Teresy podjęły decyzję, żeby stworzyć film dokumentalny. Poprosiły o pomoc rycerzy Kolumba. A podstawową zasadą, którą kierują się rycerze Kolumba, jest miłosierdzie. Podobnie jak u misjonarek miłosierdzia, dla których miłosierdzie stanowi fundament ich posługi. Rycerze i misjonarki współpracują ze sobą od lat 80. minionego wieku. To dzięki tej relacji mogliśmy zrealizować projekt.

Z myślą o kim, o jakim odbiorcy powstał film o Matce Teresie?

Nie myśleliśmy o widzu w konkretnym wieku czy o szczególnych zainteresowaniach. Wyszliśmy z założenia, że Matka Teresa jest darem dla całego świata. Tu, na ziemi, była osobą dobrze znaną, podobnie jak np. Jan Paweł II. Jej zdjęcie rozpoznawano pod każdą szerokością geograficzną. To wynikało z jej zaangażowania na rzecz najbiedniejszych, odrzuconych, pogardzanych, spychanych na margines. Misja Matki Teresy miała wymiar globalny. Laureatka Pokojowej Nagrody Nobla odwiedziła ponad 100 krajów! Jej przesłanie i charyzmat były darem dla całego świata. Chcieliśmy pokazać w filmie skalę jej aktywności – kim była i co robiła, w jaki sposób zyskała taką popularność. Podróżowaliśmy do najbardziej odległych miejsc i wszędzie poznawaliśmy historię kruchej kobiety, która okazywała troskę i miłość osobom potrzebującym, uzależnionym, opuszczonym. Zależało nam na pokazaniu świadectwa jej życia, bo to przykłady są najbardziej wzruszające i przemawiające do widza. Jestem przekonany, że ten film mogą obejrzeć z korzyścią dla siebie i dziecko, i człowiek w podeszłym wieku.

A jak odebrał film papież Franciszek?

W czasie audiencji generalnej w Auli Pawła VI Najwyższy Rycerz Patrick Kelly, który jest producentem tego dokumentu, wręczył papieżowi płytę DVD z filmem. Nie mamy potwierdzenia, że Franciszek go obejrzał, ale w liście skierowanym do Najwyższego Rycerza Ojciec Święty wyraził wdzięczność twórcom filmu, podziękował za nasze działania zmierzające do uchwycenia życia świętej, której posługa i świadectwo zrodziły wiele owoców. Wyraził również nadzieję, że „film uczyni wiele dobrego dla widzów i wzbudzi w nich pragnienie świętości”. Dla twórców wielkim wyróżnieniem było także to, że dokument miał premierę w prestiżowej Filmotece Watykańskiej.

Jako jedne z pierwszych film obejrzały misjonarki miłosierdzia. Jak go odebrały?

Gdy rozpoczynałem pracę nad filmem, ostrzeżono mnie, że współpraca z siostrami może być pewnym wyzwaniem (uśmiech). Siostry bardzo kochają Matkę Teresę i starają się, aby jej wizerunek był prawdziwy. Kiedy pokazaliśmy ten film siostrom, doświadczyłem z ich strony wielkiej radości – bardzo dobrze przyjęły dokument, podobnie jak rycerze Kolumba. Myślę, że te reakcje wynikają przede wszystkim z tego, że film pokazuje prawdziwą historię Matki Teresy, opowiada o działaniu Ducha Świętego w jej życiu. Przecież mówi się nie od dziś, że tylko prawda jest ciekawa. W tym filmie widzimy, że jego bohaterka wraz z siostrami była gotowa pójść do najciemniejszych przestrzeni tego świata. Siostry potrafiły – i tak jest nadal – dostrzegać w osobach najuboższych Chrystusa. Warto dodać, że w Zgromadzeniu Misjonarek Miłosierdzia obok sióstr pamiętających Matkę Teresę jest coraz więcej tych, które nigdy jej nie poznały. A ten film pokazuje, kim była ich założycielka, jak żyła. Można usłyszeć jej głos, zobaczyć archiwalne zdjęcia, fragmenty nagrań... Uogólniając, mogę powiedzieć, że otrzymałem cenny feedback i razem z całym zespołem jesteśmy szczęśliwi z tego, co się udało zrobić.

Czego uczy nas dziś postawa Matki Teresy?

W swej działalności, w pracy, w życiu stajemy często przed dylematem: jak znaleźć balans między sprawiedliwością a miłosierdziem, między obroną prawdy a rozumieniem sytuacji drugiego człowieka. W moim przekonaniu Matka Teresa jest osobą, która pokazuje, że to możliwe. W jej postawie łatwo zauważyć, że nigdy nie osądzała ludzi. Była perfekcyjnym odbiciem miłości Chrystusa. Miała w sobie ogromną siłę miłosierdzia, ale nie bała się bronić prawdy. Gdy przyjmowała Pokojową Nagrodę Nobla, nie miała oporu, żeby w obecności gości z całego świata powiedzieć, że jednym z największych dramatów naszych czasów jest aborcja. Matka Teresa znalazła złoty środek – potrafiła bronić prawdy i nie osądzając innych, nieść pomoc potrzebującym.

W Stanach Zjednoczonych film cieszył się wielką popularnością. Czym tłumaczyć to zainteresowanie?

Jednym z pierwszych powodów jest fakt, że wielu Amerykanów szuka filmów dobrej jakości, niosących pozytywne wartości. Niestety, czasem produkcje filmów religijnych są dość przeciętne. My zdecydowaliśmy się zaangażować najlepszych twórców, żeby dokument o Matce Teresie był najwyższej jakości. Z jego popularności wynika, że film spotyka się z ogromnym zainteresowaniem katolików, ale także ludzi innych wyznań. Swoje zrobiła zamieszczona w filmie historia Jamesa Wahlberga o jego nawróceniu po spotkaniu z Matką Teresą. W Stanach Zjednoczonych James ma ogromną rzeszę fanów, których interesuje jego obecne życie. I to dzięki jego zaangażowaniu, znajomościom, przyjaźniom mieliśmy możliwość dotrzeć z filmem do tak wielu osób, środowisk. Muszę jednak zaznaczyć, że zdobycie popularności dzięki temu filmowi nie jest naszym głównym celem.

A co nim jest?

Pokazanie historii Matki Teresy, jej świadectwa wiary. Myślę, że dzisiaj, kiedy patrzymy na sytuację w świecie, na trwające wojny, na odosobnienia, samotność ludzi, różne choroby, zmartwienia, uzależnienia, dochodzimy do wniosku, iż rozwiązaniem dla tych wszystkich trudności, nieszczęść jest osobista relacja z Jezusem. Trzeba, abyśmy – tak jak Matka Teresa – widzieli Chrystusa w naszym bliźnim. To jest przesłanie skierowane do całego świata. Mam nadzieję, że dzięki temu filmowi będziemy mogli dotknąć serc i umysłów wielu ludzi. A to może prowadzić do zmian w świecie.

Szczegóły, w jaki sposób zorganizować pokaz filmu pt. Matka Teresa. Nie ma większej miłości w kinie, na stronie: rafaelfilm.pl/matkateresa .

David Naglieri scenarzysta, reżyser i producent filmów dokumentalnych, dyrektor Rycerzy Kolumba ds. Filmu i Mediów Cyfrowych, laureat nagrody Emmy (na zdjęciu – pierwszy z prawej podczas przedpremierowego pokazu filmu w krakowskich Łagiewnikach)