Reklama

Świat starozakonnych

Niedziela warszawska 37/2003

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Jeszcze tylko do końca września można oglądać wystawę fotografii Żydzi Warszawy 1861-1943 w Żydowskim Instytucie Historycznym. Wystawa została przygotowana z okazji 60. rocznicy wybuchu powstania w getcie warszawskim i zawiera kilkaset zdjęć - świadectwa obecności starozakonnych w stolicy przez blisko wiek.
Przygoda z bohaterami zaczyna się od trzech portretów. Ber Meisels to naczelny rabin Warszawy na przełomie XIX w., orędownik walki o niepodległość Polski. Jego pogrzeb był demonstracją polsko-żydowskiego zbratania. Izaak Kramsztyk został zesłany na Sybir, a Marcus Mardechaj Jastrow deportowany do Prus za propagowanie idei patriotycznych. Pierwsza część ekspozycji kończy się w roku 1914, kiedy do Warszawy wkroczyły wojska pruskie. Kolejne fotografie dotyczą okresu wojny, później dwudziestu lat niepodległości, i wreszcie getta i jego likwidacji.
Ekspozycja obejmuje także galerię kilkudziesięciu portretów. Znajdziemy tu lekarzy, prawników, artystów, przemysłowców, dyplomatów. Warto wspomnieć choć kilka nazwisk: Bolesław Leśmian, Artur Rubinstein, Władysław Szpilman, Jan Brzechwa, Julian Tuwim, Jakób Mortkowicz, Janusz Korczak.
Znajdziemy tu dokumentację ze wszystkich niemalże dziedzin życia - sceny z ulicznego targu, ślub, dzieci w szkole, pieczenie macy, pochód pierwszomajowy, udział Żydów w pogrzebie marszałka Piłsudskiego. Są tu profesjonalnie wystudiowane portrety zasymilowanych rodzin z wyższych sfer, ale i efekty pracy obiektywu na Nalewkach. Fotografie układają się w bogaty i barwny obraz społeczności starozakonnych w Warszawie od połowy XIX w. do połowy XX. Są świadectwem kultywowania odrębności, a jednocześnie polonizacji Żydów.
Organizatorzy wystawy przygotowali katalog, który zawiera szczegółowe opisy do prezentowanych zdjęć. Często jest to historia jakiejś rodziny czy informacja o losach bohaterów fotografii. Są tu także krótkie ogólne wprowadzenia do kolejnych części ekspozycji.
Za komentarz do wystawy niech posłuży anonimowy wpis do księgi pamiątkowej: „Urodziłam się w 1976, mój ojciec jest Żydem. Jestem wdzięczna za wystawę, która naprawdę mnie poruszyła ukazując tak odległy mi świat własnych korzeni. Dziękuję za piękne, poruszające, a czasem okrutne zdjęcia. To ważne, by pamięć przetrwała”.
Żydowski Instytut Historyczny, Tłomackie 3/5 (z tyłu „błękitnego wieżowca”), pn.-śr., pt. 9-16, czw. 11-18, bilety 5, 10 zł.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2003-12-31 00:00

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Tytuł „Syn Boży” wypływa z tego, kim Jezus jest i jakie dzieła wykonuje

[ TEMATY ]

Ks. Krzysztof Młotek

Glossa Marginalia

pixabay.com

Odcinek należy do tzw. „wyznań Jeremiasza”, osobistych modlitw proroka wpisanych w narrację księgi (Jr 11-20). Jeremiasz działa w Jerozolimie na progu upadku Judy. Jego słowo rozbraja złudne poczucie pewności, dlatego rodzi wrogość. Wers 10 pokazuje szeptane oskarżenia, donosy i wypatrywanie potknięcia. Powtarzane „Donieście, a my doniesiemy” brzmi jak wezwanie do urzędowego oskarżenia. Pojawia się zawołanie „Trwoga dokoła”, wyrażenie użyte w Jr 20 także jako symboliczne imię Paszchura. Prorok słyszy to w ustach ludzi, którzy jeszcze niedawno byli „mężami mojego pokoju” (ʾănšê šĕlōmî). Hebrajski zwrot o „strzeżeniu boku” bywa odczytywany także jako czatowanie na „potknięcie”, więc obraz zdrady staje się ostry. Następuje wyznanie zaufania: Pan jest przy nim jak „mocny bohater” (gibbôr). Wers 12 wprowadza tytuł „Panie Zastępów” (YHWH ṣĕbāʾôt) i język wnętrza człowieka: „nerki” (kĕlāyôt) oraz „lēb”, czyli ukryte motywy i decyzje. Prośba o sprawiedliwość ma formę oddania własnej sprawy Temu, który przenika zamiary. Wers 13 brzmi jak hymn uwielbienia, jak w wielu lamentacjach psalmicznych. Hieronim, komentując Jr 20,10-11, podkreśla sens magor-missabib jako „terror z każdej strony” i notuje wariant grecki, który sugeruje „gromadzenie się” napastników. U niego „mężowie pokoju” stają się dawnymi sojusznikami, a tekst służy umocnieniu nauczycieli Kościoła w doświadczeniu prześladowań.
CZYTAJ DALEJ

Ingres kard. Konrada Krajewskiego do bazyliki archikatedralnej w Łodzi będzie transmitowany w TV

2026-03-26 17:48

[ TEMATY ]

kard. Konrad Krajewski

BP KEP

Kard. Konrad Krajewski

Kard. Konrad Krajewski

W sobotę 28 marca br. o godz. 11.30 odbędzie się ingres kard. Konrada Krajewskiego, arcybiskupa metropolity łódzkiego nominata, do bazyliki archikatedralnej w Łodzi – czytamy w komunikacie kurii metropolitalnej łódzkiej.

Uroczystość ingresu będzie transmitowana przez TVP1 oraz TVP Polonia. Dziennikarze, którzy chcieliby przeprowadzić relację z tej uroczystości, proszeni są o zgłoszenie swojego udziału: archidiecezja.lodz.pl
CZYTAJ DALEJ

Kard. Parolin: wizyta Papieża w Monako będzie zaproszeniem do wiary i spotkania

2026-03-27 19:17

[ TEMATY ]

kard. Pietro Parolin

Leon XIV w Monako

Vatican Media

Księstwo Monako przygotowuje się na przyjęcie Leona XIV. Ta pierwsza podróż papieża w Europie poza granice Włoch ma być konkretnym znakiem bliskości i otuchy w wierze, nie tylko dla wspólnoty tego małego państwa katolickiego, ale dla całej ludzkości. Kardynał Pietro Parolin, Sekretarz Stanu Stolicy Apostolskiej, ma nadzieję, że „ta podróż nada nowy impuls misji Kościoła lokalnego, umacniając wspólne zaangażowanie w pilnych sprawach”, takich jak ochrona stworzenia, obrona życia i promowanie solidarności międzynarodowej, nie zapominając o „najbardziej bezbronnych”. Ponadto „małe narody okazują się naturalnymi strażnikami multilateralizmu”.

Pytany przez Vatican News o znaczenie wizyty Ojca Świętego w Księstwie Monako, hierarcha zaznacza, że jest to „pierwszy europejski cel podróży papieża Leona XIV poza Włochami, co czyni go oryginalnym wyborem”. „Historycznie rzecz biorąc, podróż ta ma również szczególne znaczenie, ponieważ ostatnia wizyta papieża w Monako miała miejsce w XVI wieku, kiedy to Paweł III udał się tam w ramach negocjacji pokojowych między Karolem V a Franciszkiem I. Istnieją również liczne punkty styczne między Stolicą Apostolską a Monako - gdzie katolicyzm nadal jest religią państwową - co jest, trzeba przyznać, wyjątkowe w obecnym kontekście europejskim, zwłaszcza w odniesieniu do obrony życia i innych kwestii bioetycznych. Wreszcie, spośród 40 tys. mieszkańców Księstwa, około 10 tys. to Monakijczycy, którzy pozostają głęboko przywiązani do swoich tradycji i szczególnych praktyk religijnych, fundamentów swojej tożsamości, jedności i ciągłości swoich instytucji; mam tu na myśli w szczególności ważne obchody ku czci św. Dewoty pod koniec stycznia. Zatem wizyta instytucjonalna papieża doskonale wpisuje się w wizytę duszpasterską Następcy Piotra” - zauważa kard. Parolin.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję