Przez 27 lat swojego pontyfikatu Sługa Boży Jan Paweł II inspirował poczynania duszpasterskie w Kościele powszechnym. Konsultował je wielokrotnie z Episkopatem Polski, choćby w ramach wizyt ad limina apostolorum, czy podczas pielgrzymek do swej Ojczyzny. Dla naszej wspólnoty diecezjalnej szczególnym wyzwaniem stało się nawiedzenie Łodzi przez Namiestnika Chrystusowego i jego spotkania z przedstawicielami różnych środowisk naszego miasta. Coroczne oraz jubileuszowe obchody rocznicy tej wizyty wpisały się na stałe w program duszpasterski Kościoła łódzkiego.
Lecz nie tylko sam pontyfikat Jana Pawła II stanowi przesłankę niezbędną dla planowania duszpasterskich działań w Kościele powszechnym i w Kościołach lokalnych. Również jego śmierć, sposób jej przeżywania przez różnych ludzi, aż wreszcie bliska już beatyfikacja Papieża Polaka są dla nas wezwaniem do duszpasterskiej refleksji. Nie od dziś zadajemy sobie pytanie, co mamy uczynić, by to, co widzieliśmy i widzimy, co ocenialiśmy i oceniamy w świetle Bożego Objawienia, ciągle odnawiało i kształtowało oblicze tej ziemi. Innymi słowy, odnosząc się do nauczania i postaw Sługi Bożego Jana Pawła II, wiedząc, jak powinno być, zastanawiamy się, dlaczego wciąż nie jest tak, jak być powinno i co trzeba jeszcze zmienić, by jak najbardziej zbliżyć się do pożądanego ideału.
Dziękując za zaufanie, leżące u podstaw powierzenia mi zaszczytnej roli prelegenta w tym zacnym gronie, nie chciałbym go zawieść. Mam jednak świadomość, że tytuł niniejszego przedłożenia: „Wyzwania duszpasterskie dla Kościoła łódzkiego wobec beatyfikacji Sługi Bożego Jana Pawła II”, jest niczym zaproszenie na niezwykłą wyprawę po oceanie, a ponieważ przeżywamy ją nomen omen w łodzi, musimy ją właściwie ukierunkować, aby nie poprzestać na dryfowaniu po bezkresnej powierzchni. Nie mam doświadczenia w żeglowaniu, ale dane mi było poznać bliżej tajniki teologii pastoralnej, które zapewne pomogą ukierunkować i usystematyzować naszą refleksję.
Zanim jednak przejdę do prezentacji przygotowanego tekstu, poczynię pewne zastrzeżenia, których znaczenie porównałbym do podstawowych zasad żeglugi. Ich zwerbalizowanie wydaje mi się konieczne, by nie zmarnować energii, jaką trzeba włożyć dla osiągnięcia zamierzonego celu, jaki dziś sobie stawiamy.
I tak po pierwsze, zadaniem dojrzałych duszpasterzy jest ewaluacja tych przedsięwzięć, jakie już podejmowaliśmy w Kościele łódzkim, by godnie uczcić kolejne rocznice wyboru Karola Wojtyły na Biskupa Rzymu, jego pielgrzymek do Polski i jego śmierci. Żeglarz musi wiedzieć, gdzie jest, by płynąć do wyznaczonego sobie na nowo celu.
Po drugie, nie możemy liczyć, że w ciągu najbliższych 2 miesięcy osiągniemy to, czego nie zdołaliśmy wykonać w ciągu ponad 30 lat od początku pontyfikatu Sługi Bożego Jana Pawła II. Nasza łódź żaglowa nie jest przecież dostosowana do napędu atomowego. Powinniśmy zatem albo wyznaczyć cele dla nas realne, albo naszą wyprawę zaplanować na o wiele dłuższy czas, aniżeli do 1 maja 2011 r.
Po trzecie, koncentracja na tym, co stało się w Łodzi 13 czerwca1987 r., wydaje mi się niewystarczająca z co najmniej z dwóch powodów: Sługa Boży Jan Paweł II zostanie wyniesiony na ołtarze nie tylko dlatego, że nawiedził Łódź. Ograniczenie naszej refleksji do tekstów przemówień Namiestnika Chrystusowego wygłoszonych w naszej małej Ojczyźnie, owszem, precyzyjnie ukierunkowuje nasze duszpasterskie wysiłki, wyznacza nam konkretne zadania, ale nie może ich wyczerpywać także z innego powodu - nawet dla tych dzieci, które po raz pierwszy przyjmowały na Lublinku Komunię św. między innymi z rąk Jana Pawła II, to wydarzenie nie stanowi jedynego punktu odniesienia w doświadczeniu jego świętości i jej znaczenia dla nas.
Poczyniwszy te zastrzeżenia, ośmielam się przedstawić ramowy plan mojej wypowiedzi. Będzie ona mieć formę uporządkowanych stwierdzeń (jest ich 7, oznaczonych cyframi rzymskimi), z których wynikają duszpasterskie postulaty (oznaczone cyframi arabskimi). One z kolei domagają się precyzyjnych odpowiedzi na konkretne pytania, by utrwalić dobro wynikające z wyniesienia na ołtarze Ojca Świętego, a zapobiec złu, które to dobro umniejsza (pozytywny i negatywny wydźwięk poszczególnych pytań podkreślają znaki „+” albo „-”).
I. Beatyfikacja jako taka jest uznaniem przez Kościół, że czyjeś powołanie do świętości zostało zrealizowane.
1. Należy uświadamiać wiernym powszechne powołanie do świętości i rozbudzać w nich pragnienie bycia świętymi przez przepowiadanie Słowa Bożego, piękno sprawowanej liturgii i świadectwo życia zgodnego z Ewangelią. Celem misji Chrystusa i Kościoła realizowanej w parafiach, w duszpasterstwie specjalistycznym, w ruchach i stowarzyszeniach katolickich na terenie naszej achidiecezji jest przecież świętość poszczególnych członków wspólnot eklezjalnych. Nie osiąga się jej doraźnie (jak na przykład pojednanie zwaśnionych ze sobą kibiców sportowych), lecz przez systematyczną i wytrwałą współpracę z łaską Bożą.
+ Jak zapewnić taką formację duchową w parafiach, w duszpasterstwie specjalistycznym, w ruchach i stowarzyszeniach katolickich, która prowadziłaby ich członków do świętości?
- Jakie postawy wypracować w parafiach, w duszpasterstwie specjalistycznym, w ruchach i stowarzyszeniach katolickich wobec osób sprzeniewierzających się powołaniu do świętości? Zasadność tego drugiego pytania będzie wyjaśniona w kolejnym zestawieniu spostrzeżeń i postulatów.