URSZULA BUGLEWICZ: - W dniach 14-18 września w Warszawie odbędzie się XIV Międzynarodowy Kongres Prawa Kanonicznego…

KS. PROF. JÓZEF KRUKOWSKI: - Tak. Takie kongresy odbywają się co trzy lata, każdy w innym kraju. Organizatorem jest Międzynarodowe Stowarzyszenie dla Rozwoju Prawa Kanonicznego z siedzibą w Rzymie, we współpracy z konkretnym wydziałem prawa kanonicznego. Tego typu kongres odbędzie się po raz drugi w Polsce. Pierwszy miał miejsce w 1993 r. na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim; obecny odbędzie się na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.

- Kto może uczestniczyć w takim kongresie?

- W kongresach biorą udział zarówno księża, jak i świeccy, którzy interesują się nauką prawa kanonicznego i stosowaniem prawa w życiu.

- Jaki jest temat obecnego kongresu?

- Tematem naszego kongresu jest administracja w Kościele w realizacji misji Kościoła w świecie. W każdym systemie prawa wyróżnia się dział prawa administracyjnego. Jest to dział podlegający dynamicznemu rozwojowi. Wyróżnia się również prawo administracyjne w systemie prawa kanonicznego, którego rozwój nastąpił zwłaszcza w związku z reformą Kościoła w celu dostosowania prawa kościelnego do postulatów Soboru Watykańskiego II. Prawo administracyjne stanowi poważne osiągnięcie współczesnej kultury prawnej, a Kościół w rozwoju swojej misji korzysta z dorobku kultury prawnej.
Prawo administracyjne w Kościele zachowuje swoją oryginalność. Oryginalność ta wynika z różnic, jakie istnieją między państwem a Kościołem jako odmiennego typu społecznościami, zaś podobieństwo - stąd, że prawo jest instrumentem, który służy podmiotom władzy każdej społeczności do doskonalenia swojej służby dla dobra wspólnego tych samych ludzi. Papież Jan Paweł II w encyklice „Redemptor hominis”, stwierdził, że „Kościół jako ludzka społeczność może być również badany i określany w tych kategoriach, jakimi posługują się nauki o każdym ludzkim społeczeństwie. Jednakże kategorie te nie wystarczają” (n. 21).
Przedmiotem wykładów i dyskusji podczas naszego kongresu będą problemy dotyczące zasad organizacji i funkcjonowania administracji, będących osiągnięciem współczesnej teorii prawa, o ile mogą one mieć zastosowanie w Kościele i w każdej ludzkiej społeczności, chociaż w jakieś mierze administracja w Kościele zachowuje swoją odmienność, która wynika z poszanowania zasad teologicznych, ustanowionych przez Chrystusa. Magisterium Kościoła przekazuje te zasady i interpretuje je, biorąc pod uwagę zmieniające się warunki życia ludzkiego. Dlatego w pierwszej kolejności zostanie zwrócona uwaga na prawo administracyjne w rozwoju historycznym.

- Jakie będą inne tematy obrad?

- Tematy naszego kongresu dotyczą głównych działów prawa administracyjnego, a mianowicie: podstawowych zasad organizacji administracji w Kościele, jakimi są zasady jedności i podziału władzy, zasady centralizacji i decentralizacji w Kościele powszechnym i w Kościołach partykularnych, czyli diecezjach, zasady koordynacji władzy oraz zasady dotyczące funkcjonowania władzy w Kościele, do których należą zasady praworządności i dyskrecjonalności oraz zasada dobra wspólnego.
Następny temat zainteresowań stanowią procedury administracyjne w Kościele - procedura ogólna i procedury specjalne, np. procedura przenoszenia proboszczów, procedura przenoszenia duchownych do stanu świeckiego, procedura udzielania dyspens od małżeństwa niedopełnionego, wymiary kar w trybie administracyjnym. A także problematyka sprawiedliwości administracyjnej w Kościele, czyli różnych sposobów zapobiegania powstawaniu sporów administracyjnych oraz rozstrzygania sporów zaistniałych na tle wadliwych aktów administracyjnych w Kościele - w trybie postępowania administracyjnego i postępowania sądowego.
Jednym ze szczególnych zagadnień będzie problematyka skutków, jakie kościelne akty administracyjne wywierają w porządku państwowym i odwrotnie - skutków, jakie akty administracyjne organów władzy państwowej wywierają w porządku kościelnym. Problematyka ta dotyczy stosunków między państwem a Kościołem w danym kraju, w szczególności w Polsce. W tej materii bowiem istnieje pluralizm regulacji prawnych.
Mam nadzieję, że problematyka ta okaże się interesująca bezpośrednio dla uczestników kongresu, a pośrednio przyczyni się do doskonalenia działalności instytucji kościelnych w Polsce.

- Jaki jest udział prawników polskich w tym kongresie?

- Gdy chodzi o udział prawników polskich, to na 15 wykładów 4 będą autorów polskich. W tego typu kongresach bierze udział ok. 300 uczestników z całego świata. Zazwyczaj połowa jest z kraju, w którym odbywa się kongres, np. w Wenecji ponad połowę uczestników stanowili Włosi. Trudno jest w tej chwili definitywnie określić, ilu Polaków weźmie udział w kongresie, który odbędzie się w Warszawie. Organizatorzy skierowali zaproszenia do pracowników naukowych wydziałów prawa kanonicznego i wydziałów prawa, do wykładowców prawa kanonicznego w seminariach duchownych, jak również do pracowników kurii i sądów diecezjalnych. Niestety, dotychczas spośród tak dużej liczby zaproszonych, w tym sześciuset członków Stowarzyszenia Kanonistów Polskich, zgłosiło swój udział w kongresie zaledwie siedemdziesięciu kilku. Myślę jednak, że zgłoszenia jeszcze napłyną. Pragnę poinformować, że lista zgłoszeń jest jeszcze otwarta. Zachęcam do udziału wszystkich zainteresowanych, zwłaszcza pracowników kurii diecezjalnych, a do Księży Biskupów zwracam się z gorącą prośbą o udzielenie im urlopu bądź też pomocy finansowej na opłacenie kosztów związanych z udziałem w kongresie.

Dane kontaktowe dla zainteresowanych udziałem w kongresie:

Sekretariat Kongresu Prawa Kanonicznego
ul. Dewajtis 5, 01-815 Warszawa
Tel. (+48) 22 839-52-64
prawokan@uksw.edu.pl
www.congress.uksw.edu.pl